Detoxen: noodzaak of onzin?

Er worden boeken, maaltijdplannen en supplementen voor gemaakt en verkocht; Detoxen, een omstreden trend van de laatste jaren, waar de één bij zweert en de ander ziet er geen heil in. Maar wat is nou waar? In deze blog leg ik het je uit.

Wat wordt überhaupt bedoeld met detoxen?

Detoxen wordt ook wel ontgiften genoemd, of een reinigingskuur. Het idee is dat je je lichaam ontdoet van alle opgehoopte afvalstoffen en gifstoffen, door een korte periode (vaak 1 à 2 weken) een beperkt dieet te volgen. Dit is vaak een vloeibaar dieet van verse (groente)sapjes en -soepjes, soms aangevuld met supplementen en darmspoelingen.

Zijn we dan echt zo vuil en giftig?

Het korte antwoord hierop is ‘nee, dat zijn we niet’. We hebben een prachtige set organen dat het nodige ontgiften voor ons doet: de lever, de darmen en de nieren.

Laat ik beginnen met de lever. Een applausje voor deze ondergewaardeerde speler, die dag en nacht voor ons aan het werk is. De lever is een orgaan van 1-1,5 kg en het zit rechtsboven in je buik. De lever zet afvalstoffen om tot niet-schadelijke stoffen of herbruikbare stoffen. Afvalstoffen kunnen via de lever en de gal direct naar de darm worden afgevoerd en uitgescheiden. Je nieren hebben ook een filterfunctie. Afvalstoffen worden uit het bloed gefilterd en uitgescheiden via de urine. Ook de darmen zijn er maar druk mee; een groot deel van je immuunsysteem wordt bepaald door jouw darmflora, dit zijn miljoenen bacteriën in je maagdarmstelsel. Door een gezonde darmflora worden slechte bacteriën, virussen en afvalstoffen onschadelijk gemaakt en afgevoerd via de ontlasting.

Maar blijven er dan geen rottende resten (slakken) achter in onze darmen?

Slak

De term ‘ontslakken’ wordt vaak gebruikt binnen het detoxen. Voedselresten zouden zich over de jaren ophopen aan de wanden en in de plooien van onze darmen, als een soort plak, deze rottende resten worden ook wel ‘slakken’ genoemd. Klinkt niet echt lekker he? Gelukkig klopt dit dan ook helemaal niet. De darm is namelijk een zelfreinigend orgaan. Dag en nacht zijn je darmen in beweging (dit heet met een mooi woord ‘peristaltiek’) en stuwen je ontlasting voort, richting de exit. De slijmvlieslaag aan de binnenkant van de darm vernieuwt zichzelf continu, binnen 3-5 dagen is dit alweer volledig vernieuwd.

Helpt detoxen bij afvallen?

Detoxen helpt op de korte termijn zeker bij afvallen, maar dit gewichtsverlies is grotendeels verlies van vocht en mogelijk ook spiermassa. Wanneer je lichaam dagenlang onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, haalt het de benodigde energie uit lichaamseigen suikers en eiwitten. De lichaamseigen suikermoleculen (glycogeen) binden zich aan water, dus zo verlies je veel vocht. Daarbij heeft je lichaam tijdens een detox weinig tot geen maag- darminhoud, waardoor het ook lijkt en voelt alsof je lichter bent. Ons lichaam is van nature geprogrammeerd op het willen overleven en energie sparen, dus zal je tijdens een crashdieet minder energie verbranden. Na het detoxen zal je vochtgehalte in je lichaam weer toenemen. Bij het terug oppakken van je gewone eetpatroon, ben je uiteindelijk vrij gauw weer terug bij af. Uit onderzoekt blijkt keer op keer dat afval-diëten echt alleen werken, wanneer die manier van eten de rest van je leven vol kunt houden.

De lange termijn dus

Natuurlijk klinkt 5 kilo in een paar maanden tijd minder aantrekkelijk dan hoopvolle kreten als ‘verlies nu 5 kilo in 1 week met deze gekke sapkuur!’  Maar wil jij altijd meer energie, een goede weerstand en lekker in je vel zitten, dan is alleen een gezond en gevarieerd eet- en leefpatroon op de lange termijn de oplossing.

Drink dus veel water, beperk je alcoholgebruik (geniet met mate), eet zoveel mogelijk gezonde en onbewerkte producten, beweeg en sport dagelijks, wees veel in de natuur, beperk je stress en slaap ‘s nachts zo’n 8 uur. Zijn dit teveel dingen die je zou ‘moeten’ aanpakken? Kies er eerst één en pak dit stapsgewijs aan. Slechte gewoontes zijn niet in één dag geboren, dus de goede gewoontes hoef je ook niet in één dag onder de knie te hebben.